Na području Ovčarsko – kablarske klisure termo – mineralni izvori, reke i jezera imaju veliki značaj kao hidrografski objekti. U erozivnom proširenju, lekoviti mineralni izvori Ovčar Banje potiču iz dubinskih tektonskih razloma. Minerlna voda Ovčar Banje ima temperaturu od 35-38ºC, po sastavu je jodna i slabo sumporovita. Ima velik spektar delovanja i preporučuje se za lečenje reumatizma, sportskih povreda, kožnih bolesti, povreda mišićnog tkiva i dr. Treba napomenti da se Ovčar Banja nalazi na 18 km zapadno od Čačka, u ‘’srcu’’ Ovčarsko – Kablarske klisure, u oazi zelenila, mira i tišine. Na ovom poodručju nalazi se i Banja Gornja Trepča tj. Atomska banja, nadaleko poznata po lekovitoj termomineralnoj vodi vulkanskog porekla, koja uspešno leči mnoge reumatske, neurološke, psihijatrijske bolesti, a podstiče i regeneraciju nervnih tkiva.

View Larger Map

Zapadna Morava nastaje spajanjem Golijske Moravice i Ćetinje u požeškoj kotlini. Duga je 210 km, njena dubina zavisi od vodostaja i kreće se u blizini grada od 0,4-2 m, dok u virovima nizvodno od klisure dostiže dubinu od 6m. Po izlasku iz klisure Zapadna Morava postaje ravničarska reka, sa virovima i lepim peskovito – šljunkovitim obalama tako da je tokom leta pravi raj za kupače i ribolovce. U avgustu se u blizini Ovčar Banje organizuje plivački maraton a atraktivno je i splavarenje.
Kamenica je leva pritoka Zapadne Morave, uliva se u nju na 500 m nizvodno od jezera Međuvršje. Voda joj je bistra i čista, pogodna za kupanje i ribarenje.
Jezero Međuvršje najveće je jezero na Zapadnoj Moravi, nastalo je pregrađivanjem brane visoke 32 m, na izlazu iz klisure. Za vreme visokog vodostaja dostiže dužinu od 11 km a dubinu od 23 m. Na desnoj obali postoji ribolovačka staza na kojoj se održavaju takmičenja ribolovaca. Turisti se mogu odmoriti i uživati u nekim od restoran-splavova duž obale ili mogu izabrati prijatu i ugodnu plovidbu čamcem po jezeru. Ovčarsko – kablarsko jezero je nastalo podizanjem brane visoke 12 m, smešteno je nizvodno od železničkog mosta u Ovčar Banji. Voda iz jezera se tunelom odvodi do hidrocentrale ‘’Ovčar Banja’’. Elektrana je pod zemljom, puštena je u pogon 1954.g. Zbog velikog zasipanja nasipom, zapremina jezera se smanjuje i ono gubi prvobitan značaj, i postaje manje značajno za proizvodnju energije. Jezero Parmenac je izgrađeno na Zapadoj Moravi u blizini sela Parmenac. Glavna namena mu je bila navodnjavanje plodnih obradivih površina, ali svoju pravu funkciju gubi zbog velikog zasipanja nasipom. Obala mu je prilično uređena, tako da su sportski ribolovci često posećuju.
Na području Ovčarsko – kablarske klisure nalazi se 361 vrsta iz 73 familije koje čine kopnenu floru, koje zajedno sa florom reke i jezera čine oko 600 biljnih vrsta, što ovo područje čini neiscrpnim izvorom za proučavanje. Zaštićeno područje klisure bogato je faunom, registrovano je 137 vrsta ptica, 19 vrsta sisara, 8 vrsta gmizavaca i 18 vrsta riba iz 6 familija. Zbog velikog broja vrsta ptica, ovo područje se nalazi na listi važnih područja ptica u Evropi (IBA u Evropi, Puzovac i Grubač 2000).

Područje Ovčarsko – Kablarske klisure je značajna kulturno – istorijska celina sa brojnim manastirima i crkavama. Manastir Blagoveštenje nalazi se na blagoj uzvišici iznad naselja Ovčar banje. Ne zna se kad je tačno podignut i ko su bili ktitori. Izgrađen je u raškom stilu i svojom arhitekturom je posle manastira Sv. Trojice, najlepši na ovom području. Crkva Svetog Save – Savinje je mala crkva pod stenom, podignuta 1938.g. Do nje se stiže strmom pešačkom stazom koja vodi od železničke stanice. Podno najstrmijih litica Kablara, u kamenom udubljenju, izvire voda, nazvana Savinom, veruje se da leči vid i glavobolju. Tu su i manstiri Ilinje, Jovanje, Nikolje, Preobraženje, Sretenje, Sv. Trojice, Uspenje, Vavedenje, Vaznesenje, Ježevica, Stenik i Vujan. Pećina Kađenica, nalazi se na desnoj obali Zapadne Morave, oko kilometar uzvodno od Ovčar Banje. Prilaz pećini je uređen, a glavna dvorana sa naznakama pečinskog nakita je i sakralno – spomenički prostor. Tu se nalaze dva kamena sarkofaga i Hristovo raspeće koji obeležavaju nemio događaj iz vremana Hadži Prodanove bune iz 1814.g. U pećinu se u tim teškim vremenima sakrila grupa ljudi iz okolnih sela, Turci su to saznali i na ulaz su poređali granje i slamu i zapalili. Svi ljudi koji su bili unutra su se ugučili ’’kadom’’ tj. dimom i otada ova pećina nosi naziv Kađenica.

Fotografije: Slađana Maksimović
Tekst: Slavica Blagojević

Tweet

The post Ovčarsko – Kablarska klisura first appeared on Beautiful Serbia.

Nedavno je Republički geodetski zavod objavio da je u naselju Pčelice, koje se nalazi 8 km zapadno od Kragujevca, geografski centar Srbije tako da i ne čudi što Šumadiju mnogi nazivaju ’’srcem Srbije’’.

Nekada je ova oblast obilovala nepreglednim gustim šumama, pretežno hrastovim i bukovim, pa otuda i ime Šumadija. Jovan Cvijić je napisao „i najniže šumadijske površi, često barovita dolinska dna, bile su isto tako pokrivene šumama, šibljem i žbunjem, i sve je to bilo isprepletano biljkama puzavicama„. Valovita Šumadija je oduvek bila privlačna za naseljavanje, doseljavanjem sa raznih strana paljene su i krčene šume kako bi se dobila obradiva zemlja, pa danas samo ime i poneki hrast podsećaju na to vreme.

Veći gradovi ovog regiona su Beograd (veći deo grada), Kragujevac (centar regije i administrativni centar Šumadijskog okruga u centralnoj Srbiji), Smederevo, Čačak (severni deo grada), Lazarevac, Aranđelovac, Gornji Milanovac, Jagodina, Mladenovac, Velika Plana…

Srbija je odlukom skupštine u 2009.g podeljena na sedam statističkih regiona (Vojvodina, Beograd, Zapadni, Istočni, Centralni, Južni i region Kosova i Metohije), prvobitno je predviđeno da Šumadija i zapadna Srbija budu dva statistička regiona – Centralni region i Zapadni region. Zbog neravnomernosti broja stanovnika, početkom 2010.g. doneta je odluka da se smanji broj regiona tako da se spajaju tako da se spajaju Zapadni i Centralni region i Istočni i Južni region.

Istorijski, najznačajnije je da je u selu Orašac, koje se nalazi na putu Aranđelovac – Mladenovac, podignut Prvi srpski ustanak. Otpočeo je 1804.g. kao lokalna pobuna protiv dahija a prerastao u prvu fazu Srpske Revolucije. Predvođeni Karađorđem, ustanici su uspeli da oslobode pašaluk. Ovaj ustanak je bio preteča Drugom Srpskom ustanku (1815.g.), koji je doveo da stvaranje moderne Srbije.

Pogodna klima, konfiguracija i sastav zemljišta pogodovali su da se od davnina ljudi u ovim krajevima bave uzgajanjem vinove loze. Vina iz ovih krajeva su nadaleko poznata po tradiciji i kvalitetu. Ovi krajevi su poznati po visokokvalitetnoj rakiji „Žutoj osi“. Pravi se od zrelih i nezagađenih šljiva koje i danas posećuje žuta osa, peče se u malim kazanima i ostavlja da odstoji više godina u hrastovim buradima.

Prirodne lepote

Šumadija je bogata planinama i one čine najveće prirodne lepote. Posebno su lepe u proleće kad ozelene, a leti su pogodne za odmor, osveženje i rekreaciju. Neke od tih lepotica su niska i zelena Avala, kupasti Vujan, usamljeni Juhor, dominantni Rudnik…

Manastiri i crkve

Šumadijska eparhija se može pohvaliti sa velikim brojem manastira i crkava, kao što su Manastiri Blagoveštenje, Pavlovac, Petkovica, Grnčarica… Svojom lepotom ističe se Manastir Kalenić sa crkvom Vavedenja Presvete Bogorodice, smešten je na obroncima Gledićkih planina u Levču. Podignut je u XV veku, spada u najznačajnija ostvarenja moravske škole.

Tekst napisala: Slavica Blagojević

Tweet

The post Šumadija, srce Srbije first appeared on Beautiful Serbia.

Planine su definitivno ono što je interesantno ljudima koji posećuju Čačak. Planina Jelica predstavlja prirodnu granicu izmedu Dragačeva i čačanske kotline. Pruža se u pravcu severozapad – jugoistok u dužini od 30 km. Najviši vrh je Crna stena (929m), Verinje (874m), Gradina sa poznatim arheološkim nalazištem (849m), Rajački vis (818m) i Stjenik (789m). Na padinama planine Jelice se nalaze i čuvene Grujine livade. Zimi se koriste njene padine za skijanje i sankanje a leti za šetnje po rascvetalim livadama i bukovim šumama. Izletište je udaljeno od Čačka 17 km. Planina Vujan predstavlja planinski venac koji odvaja čačansku kotlinu od takovsko – rudničkog kraja. Raščlanjen je na više planinskih vrhova: Veliki Vujan (857m), Bukovik (850m) i Ostrica (802m).

Banjski turizam je veoma važan aspekt ponude čačanskog kraja. Ovčar Banja, koja se nalazi u Ovčarko-Kablarskoj klisuri, udaljena je17 km od Čačka i isto toliko od Požege, okružena šumovitim planinama. Kroz naselje Ovčar Banja protiče reka Zapadna Morava. Prirodno-lekoviti činioci ove banje su: topla mineralna voda, mikrotermalna klima i čist vazduh. Slatinska Banja smeštena je u selu Slatini, 17 km jugoistocno od Čačka , na padini planine Jelice. Lekovite vode su sumporovite i pomažu obolelima od reumatskih i kožnih bolesti. Banja Gornja Trepča nalazi se na šumovitim obroncima planina Vujan i Bukovik, na nadmorskoj visini od 460 m. Mineralna voda koja izvire iz dubine zemlje, čuvena je u Evropi pa se često za banju koristi naziv “Atomska banja“. Banja je primamljiva za turiste ne samo zbog lekovitog svojstva vode, već i zbog prelepih pejzaža, bogatog šumskog pokrivača i kulturno-istorijskih spomenika.

U okolini Čačka se nalaze mnogobrojne crkve i manastiri koji su kulturno-istorijski spomenici od velikog značaja. Posebnu vrednost imaju manastiri Ovčarsko-Kablarske klisure koji kao kulturno-istorijska celina potiču iz srednjeg veka, predstavljaju posebnost naše kulturne i umetničke baštine stvarane vekovima i reprezentativna su pozivnica svim ljubiteljima verskog turizma.

Tekst: Aleksandar Devetak
Fotografije: Miroslav Bronzić

Tweet

The post Čačak first appeared on Beautiful Serbia.